In de media verschijnen regelmatig berichten over de onderwaardering van het mbo. Op een vragenlijst van NOS Stories over dit onderwerp reageerden ruim 1600 mbo’er en zeker de helft gaf aan het gevoel te hebben dat ze zwaar onderschat worden. Daarnaast is er sprake van een verschil in rechten tussen mbo-studenten en studenten van het hbo of op de universiteit. Mbo-ers worden regelmatig geweigerd in studentencafés. De Leeuwarder Studentenkrant vroeg voormalig mbo-student Jules Leliveld (25) om zijn ervaringen met ons te delen.
“Ik studeer sinds augustus 2023 Bestuurskunde – Overheidsmanagement aan de Thorbecke Academie van NHL Stenden Hogeschool in Leeuwarden. Zelf heb ik in de afgelopen jaren hard moeten werken om te komen waar ik nu ben, eerst op een Entreeopleiding, daarna op het mbo, nu op een hogeschool en in de toekomst hopelijk op de universiteit. Ik ben dankbaar voor de kansen die ik gekregen heb en de goede ondersteuning die ik van docenten heb mogen ontvangen.
Door mijn doorzettingsvermogen en rechtvaardigheidsgevoel werd ik voorzitter van de studentenraad van
Zone college Zwolle, deed ik mee aan de Burgerschap-challenge voor mbo-talent, bezocht ik afgelopen november de klimaattop in Azerbeidzjan, debatteerde ik afgelopen maart over het thema Onderwijs tijdens het PJO (politieke jongerenorganisatie)-Parlement in de Tweede Kamer en liep ik mee met onderwijsstakingen in Tilburg en Maastricht.
Zelf kijk ik positief terug op mijn tijd op het mbo. Ik heb veel geleerd en een goede voorbereiding gehad op mijn huidige hbo-opleiding. Ik besef echter goed dat dit niet vanzelfsprekend is. Elke student heeft goede begeleiding van een docent nodig. Iedereen heeft recht op respect, gelijkheid en een mooie toekomst. Veel mbo’ers hebben te maken met onderwaardering en dit is een groot probleem, aangezien we hun praktijkgerichte ervaring en vakmanschap hard nodig hebben voor het oplossen van grote maatschappelijke thema’s als klimaatverandering en energietransitie, bijvoorbeeld bij de installatie van zonnepanelen en warmtepompen.
Jules Leliveld ontmoet toenmalig onderwijsminister Robert Dijkgraaf
Drie jaar geleden sprak ik met de toenmalige minister van Onderwijs, Robbert Dijkgraaf, en hij vertelde mij dat ieder talent hard nodig is. Het beroepsonderwijs moet als een waaiermodel ingericht worden, waarin opleidingen gelijkwaardig naast elkaar komen te staan. Als student kun je dan gemakkelijker een opleiding vinden die past bij jouw kwaliteiten en interesses. Het maakt dan niet uit of dit op een mbo, hogeschool of universiteit is. Dijkgraaf stelde dat het tijd was om deze stap te nemen, want democratie werkt alleen als iedereen mee kan doen.
De afgelopen jaren is er een grote vraag ontstaan naar mbo en hbo-afgestudeerden in verschillende sectoren van het bedrijfsleven. Binnen het onderwijslandschap is echter een fenomeen ontstaan waarbij een hogere opleiding status geeft en deuren opent richting een reeks voordelen binnen zowel het studentenleven als de kansen op de arbeidsmarkt. Dit ten nadele van de mbo-ers. Het onderwijs is een belangrijke kernwaarde op het gebied van verbinding en levensgeluk in de samenleving. De druk om te kiezen voor een zo hoog mogelijke opleiding zorgt voor veel stress en uitval binnen de studentenpopulatie. Dat moet anders, aangezien iedereen recht heeft op gelijke kansen en waardering. Juist ook mensen met een mbo-diploma.
Afgelopen april heb ik zelf deelgenomen aan de schaduw NAVO-top in Assen. Deze simulatie van de echte NAVO-top in Den Haag werd georganiseerd in samenwerking met onderwijsinstellingen in Noord-Nederland. Het was voor mij de eerste keer dat ik een samenwerking tussen mbo, hbo en universiteit meemaakte. Normaal onderneem je je onderwijsactiviteiten alleen binnen je eigen klas of op je eigen school en daarom was het extra bijzonder om met elkaar samen te werken en te leren van elkaars ervaring. Het bleek dat je echt niet zonder elkaars vaardigheden kon en moest bouwen op elkaars kennis en kunde.
Ik hoop in toekomst dat deze vorm van samenwerking vaker zal plaatsvinden en dat er meer waardering komt vanuit de maatschappij richting mbo-studenten. De schaduw NAVO-top en Skills The Finals (een evenement waar de beste vmbo-leerlingen en mbo-studenten van Nederland hun vakmanschap tonen. Meer dan 600 gedreven jongeren strijden in hun vakgebied om de felbegeerde titel: Nederlands Kampioen. Dit zijn mooie voorbeelden van waardering richting het mbo. Maar we zijn er nog niet, dus ik ga door in mijn strijd voor gelijke kansen en waardering zowel binnen als buiten het onderwijs. Dit door mij blijvend te manifesteren als die mbo’er die door hard werken via het hbo richting universiteit gaat.”
