Popacademie-student Sanne Bats schrijft openhartig over depressie, onzekerheid en herstel

Volgens cijfers van het CBS en het RIVM komen angstgevoelens, depressieve gedachten en een negatief zelfbeeld steeds vaker voor, vooral onder jongeren en jongvolwassenen. Sanne Bats weet daar alles van. In haar dichtbundel Na regen komt onweer schrijft de Popacademie-student zonder omwegen over somberheid, angsten, zelfbeschadiging, suïcidale gedachten en een laag zelfbeeld.

Praten over een depressie blijft voor veel mensen moeilijk. Toch kiest de in Groningen wonende Bats (Sappemeer, 1998) ervoor om haar ervaringen te delen. Met haar bundel wil ze laten zien hoe het er van binnen aan toe kan gaan wanneer iemand worstelt met psychische problemen.

Wanneer begon de somberheid bij jou?

Volgens Bats begon die somberheid al vroeg. Als kind had ze veel last van perfectionisme en was ze extreem streng voor zichzelf. Alles moest op een bepaalde manier gebeuren. Die drang naar perfectie zorgde voor onzekerheid. Wanneer daar later vervelende gebeurtenissen bijkomen, stapelt alles zich op en kan het leven ineens ontzettend zwaar voelen.

Daarnaast merkt ze dat ze gevoelens van anderen sterk overneemt. Ze kan verdrietig worden om gebeurtenissen die niet direct met haar eigen leven te maken hebben. Dat maakt haar empathisch en mogelijk hoogsensitief, maar ook kwetsbaar. Ze ervaart emoties intens en noemt dat soms behoorlijk vermoeiend.

De onzekerheid lijkt volgens haar deels in de familie te zitten. Soms voelt ze zich slecht zonder duidelijke aanleiding. Het is iets wat diep in haar lijkt te zitten en volgens haar bij de manier hoort waarop haar brein werkt.

Medicatie kan daarbij ondersteuning bieden, maar volgens Bats is het geen wondermiddel. Het blijft zoeken naar wat werkt en welke dosering passend is. Een depressie verdwijnt niet simpelweg door het slikken van een pil.

Wanneer ontdekte je dat schrijven belangrijk voor je was?

Taal speelde altijd al een belangrijke rol in haar leven. Ze had gevoel voor de Nederlandse taal en ontdekte dat schrijven haar hielp tijdens moeilijke periodes.

Toen het mentaal slechter ging, kreeg ze het advies om haar gedachten op papier te zetten. Daardoor hoefde ze niet alles uit te spreken, maar kon ze gevoelens wel kwijt. Dat bleek een effectieve manier om met haar emoties om te gaan.

Later kreeg ze reacties van mensen die niet alleen de therapeutische waarde zagen, maar ook de kwaliteit van haar teksten opmerkten. Daardoor ontstond langzaam het idee dat schrijven misschien meer kon zijn dan een persoonlijk hulpmiddel.

Zocht je herkenning in boeken of gedichten van anderen?

In het begin zocht Bats die herkenning niet bewust op. Wanneer ze in films of theatervoorstellingen situaties zag die op haar eigen leven leken, werkte dat soms juist confronterend. Die herkenning kon haar verder naar beneden trekken, waardoor ze die soms bewust vermeed uit zelfbescherming.

Een dichtbundel is niet het eerste wat je verwacht van iemand die studeert aan de Popacademie in Leeuwarden

De bundel is één van de projecten waarmee Bats zich als maker ontwikkelt. Hoewel veel mensen bij de Popacademie vooral denken aan muzikanten en bands, biedt de opleiding ook ruimte voor andere vormen van performance en storytelling.

Haar eerste liefde ligt bij zingen, maar dat vindt ze tegelijkertijd spannend. Daarom zette ze eerst stappen richting spoken word. Die vorm ligt dichter bij het schrijven, terwijl ze haar teksten toch met anderen kan delen.

Inmiddels groeit haar zelfvertrouwen. Uiteindelijk wil ze ook als zangeres op het podium staan. Op dit moment voelt ze zich daar nog onzeker over, mede doordat ze minder ervaring heeft met optreden als zangeres.

Verlamd door onzekerheid, maar toch het podium op willen

Ondanks haar onzekerheid blijft de wens bestaan om op een podium te staan. Wanneer ze een indrukwekkende voorstelling ziet van een musicalster of zangeres, voelt ze nog altijd de ambitie om dat zelf ook te kunnen.

Tegelijkertijd maakt perfectionisme optreden lastig. De behoefte om alles goed te doen zorgt voor druk, terwijl zingen juist heel kwetsbaar voelt.

Waarom worstelen zoveel jongeren met mentale druk?

Volgens Bats ervaren veel jongeren tegenwoordig grote druk. Sociale media spelen daarin een belangrijke rol. Jongeren vergelijken zichzelf voortdurend met beelden van een perfect leven dat in werkelijkheid vaak niet bestaat.

Daarnaast bestaat het idee dat je op een bepaalde leeftijd allerlei doelen bereikt moet hebben, zoals een huis, rijbewijs, baan of gezin. Wie daar niet aan voldoet, kan het gevoel krijgen te falen. Volgens Bats vergeten mensen daarbij vaak dat iedereen zijn eigen tempo heeft.

Hoe gaat het nu met je?

Op de vraag hoe het nu gaat, antwoordt Bats dat ouder worden haar soms zwaar valt, maar dat ze inmiddels anders naar haar verleden kijkt.

Ze kan terugblikken op periodes waarin zelfbeschadiging en suïcidale gedachten een grote rol speelden en ziet nu dat die geen oplossing vormden. Het leven blijft soms moeilijk, maar ze voelt zich niet langer onveilig voor zichzelf.

Wanneer kwam die verandering?

Volgens Bats heeft haar huidige relatie een belangrijke rol gespeeld in die ontwikkeling. Ze kan weer nadenken over de toekomst en plannen maken.

Waar ze vroeger bang was dat ze haar problemen ooit zou doorgeven aan een kind, ziet ze tegenwoordig veel meer mogelijkheden en perspectief.

Wat hoop je dat lezers uit je bundel halen?

Met haar bundel hoopt Bats vooral begrip en herkenning te creëren. Ze wil bijdragen aan een samenleving waarin er gemakkelijker gesproken wordt over psychische problemen.

Volgens haar rust er nog altijd een taboe op onderwerpen als depressie, zelfbeschadiging en suïcidale gedachten. Meer ruimte voor gesprekken hierover had haar vroeger geholpen. Daarom wil ze ook graag op scholen vertellen over haar ervaringen.

Tijdens een boekpresentatie sprak iemand haar aan die vertelde zich nog nooit zo begrepen te hebben gevoeld. Dat raakte haar. Ze vond het triest dat die herkenning zo lang ontbrak, maar beschouwde het tegelijkertijd als een bijzonder moment.

Meer persoonlijke verhalen lezen? Ga dan naar:  https://www.leeuwarderstudentenkrant.nl/category/persoonlijk/